फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले युरोपेली सैन्य अभ्यासलाई मजबुत बनाउन स्थल, जल तथा वायु सेनाका अतिरिक्त दस्ताहरू ग्रिनल्यान्ड पठाउने घोषणा गरेका छन्। युरोपेली सार्वभौमसत्ता र हितमा खतरा देखिए फ्रान्स चुप लागेर नबस्ने उनको स्पष्ट सन्देश छ।

म्याक्रोनले रूस र इरानजस्ता राष्ट्रहरूले अन्तर्राष्ट्रिय अस्थिरता बढाइरहेको दाबी गर्दै युरोपले अब अमेरिकामाथि मात्र निर्भर भएर सुरक्षा सम्भव नहुने बताएका छन्। स्वतन्त्र रहन शक्ति र तत्काल निर्णय क्षमता अनिवार्य भएको उनको भनाइ छ।

यसै सन्दर्भमा फ्रान्सले रक्षा बजेटमा ठूलो वृद्धि गर्ने निर्णय गरेको छ। सन् २०३० सम्ममा हालको खर्चमा थप ३६ अर्ब युरो लगानी गरिनेछ, जुन पहिले स्वीकृत ४१३ अर्ब युरोभन्दा अतिरिक्त हुनेछ।

फ्रान्सले यो कदम बाह्य खतरासँग प्रत्यक्ष सामना गर्न सक्ने सैन्य क्षमता निर्माणका लागि आवश्यक भएको जनाएको छ। तर सबै नेटो सदस्य यसमा एकमत देखिएका छैनन्।

पोल्यान्डका प्रधानमन्त्री डोनाल्ड टस्कले ग्रिनल्यान्डमा सेना नपठाउने घोषणा गर्दै नेटोभित्रै एक देशले अर्को देशको क्षेत्र कब्जा गर्ने प्रयास गर्नु सम्पूर्ण विश्वका लागि विनाशकारी हुने चेतावनी दिएका छन्। उनले यस्तो अवस्था ‘संसारको अन्त्यसरह’ हुने कडा टिप्पणी गरेका छन्।

टस्कको प्रतिक्रिया पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको अभिव्यक्तिपछि आएको हो। ट्रम्पले रूस वा चीनको प्रभाव रोक्न ग्रिनल्यान्ड अमेरिकी सुरक्षाका लागि अत्यावश्यक रहेको भन्दै सबै विकल्प खुला रहेको संकेत दिएका थिए।

ग्रिनल्यान्ड डेनमार्कको स्वायत्त भूभाग र डेनमार्क नेटो सदस्य राष्ट्र भएकाले यो विवादले गठबन्धनको आन्तरिक एकता नै प्रश्नमा पारेको छ। अमेरिकी चिन्तालाई प्रतिवाद गर्न डेनमार्क र उसका युरोपेली सहयोगीहरूले सैन्य अभ्यास सुरु गरेका छन्, जसमा फ्रान्स र जर्मनीका सैनिकहरू सहभागी हुन ग्रिनल्यान्ड प्रस्थान गरिसकेका छन्।

यो घटनाक्रमले उत्तर ध्रुवीय क्षेत्रलाई नयाँ भू–राजनीतिक टकरावतर्फ धकेल्दै लगेको संकेत दिएको छ, जहाँ शक्ति सन्तुलन बिग्रिए विश्व राजनीतिमा गम्भीर परिणाम देखिन सक्ने चेतावनी विश्लेषकहरूले दिएका छन्।